GRONINGEN – Er is weinig dat positief is aan een oorlog. 99,9 procent is zelfs barre slecht en de ellende die de Russische agressie tegen hun Oekraïense buren heeft veroorzaakt is nauwelijks voor te stellen. In die 0,10 procent die overblijft kun je wellicht stellen dat er een belangstelling is ontstaan voor het culturele erfgoed van Oekraïne. Artiesten die anders onder de radar bleven worden nu wel opgemerkt. Onder de radar vloog Ganna dan wellicht niet, ze was allang gesignaleerd als één “een van de meest indrukwekkende zangeressen en muzikanten van de Europese jazz- en wereldmuziekscene”, zo verklapt haar biografie voor Eurosonic / Noorderslag. Desondanks is het niet vanzelfsprekend dat de combinatie Oekraïense folklore met jazz, indie, geïmproviseerde en experimentele muziek een grote internationale belangstelling heeft. Tot de weinige zegeningen kun je dan tellen dat hier prachtige muziek uit voortkomt, die gelukkig nu wel die aandacht krijgt, misschien om de verkeerde reden, maar dat doet niet af aan de kwaliteit van de Oekraïense muziekscene en wat voor schitterende combinatie de volksmuziek van het land is met moderne technieken, gebracht door een generatie musici die deze schatkist op eigen wijze weet te ontsluiten en op festivals als Eurosonic en Platosonic komt presenteren. In Plato gaf ze een heerlijke Platosonic showcase met intrigerende nummers.
Ganna is Ganna Gryniva. Ze woont in Berlijn, maar onderzoekt oude volksliedjes en wijsjes uit haar vaderland. Dat doet ze al meer dan een decennium. Wat ze daarbij opduikelt herinterpreteert ze en maakt gebruik van moderne instrumenten en hulpmiddelen om deze liedjes een nieuw leven te geven. Om ze klaar te maken voor een volgende generatie en op haar manier door te geven. Al in 2002 trok ze met haar ouders naar Duitsland en sinds 2013 verdiept ze zich in de folklore van haar geboorteland. In haar versies schuwt ze experiment niet, maakt gebruik van elektronica en durft te improviseren, waarbij ze een groot vocaal bereik heeft. In de afgelopen jaren was ze één van de hoogtepunten op tal van jazz, wereldmuziek en aanverwante festivals. Haar laatste album is het vorig jaar verschenen ‘Utopia’. Op deze plaat gaat ze in op de krachtige vrouwen in haar leven en hoe ze Oekraïne in staat van oorlog zelf meemaakte, de liefde voor het land, de cultuur en de mensen, maar ook hoe ze zelf eigenlijk een kind is van twee werelden vertolkt in een combinatie van folklore, indie-pop en electro-folk. Het album is de opvolger van ‘Kupala’ uit 2023 en ‘Home’ uit 2022 dat een sterkere jazz inslag heeft.
Het publiek dat tijdig Plato binnenstroomt, merkt dat lang voor het middag uur slaat Ganna Gryniva al druk aan het werk is met haar soundcheck. Ganna opent Platosonic deze dag en maakt gebruik van de ruimte die dat vooraf geeft om niet alleen de puntjes op de i te zetten, maar ze ook nog eens dubbel te controleren. “Long cut on the monitor”, is één van de aanwijzingen die ze de geluidsman meegeeft. Professioneel neemt ze ook dit optreden uitermate serieus. Als het middaguur slaat klinken er eerst geluiden van dieren, daarna wordt rustig ‘Tumah’ ingezet en zwelt het nummer langzaam aan in tempo. Haar zang is prachtig en direct toont ze de elasticiteit in haar stembanden waarvoor ze wordt geroemd. Een hele fijne kennismaking. Soms moet je de geesten bezweren. Ganna legt rustig uit dat ‘Mermaids’ gaat over een gewoonte om dagenlang te dansen en muziek te maken om de geesten van de mythische waterwezens te bezweren en ze tevreden te stellen, zodat ze een jaar lang geen ongeluk brengen. Het is een heerlijk catchy nummer, waarvoor de artieste Zuid-Amerikaanse percussie in de song inbrengt, maar ook etherische synths. Het is een song waarin de emotie en dramatiek prachtig naar voren komt. Naast een fantastische zangeres is Ganna ook een prima verteller. Elk nummer wordt inhoudelijk in eigenlijk een paar zinnen neergezet, zodat haar publiek ook handvatten heeft om haar werk meer te begrijpen. ‘Kupala’ voelt wat lichter aan. Het is gebaseerd op de feesten rondom de midzomer. In de oorspronkelijke folklore heeft een dame dan een sterke man nodig, maar in haar versie draait Ganna de rollen om. Een lekker uptempo nummer. Het eindigt met ‘Baba’, een slaapliedje en een eerbetoon aan haar oma en diens leven op het platteland van Oekraïne. Een heerlijke rustige afsluiting, waarbij je wegzweeft op de klant van haar stem en steeds mooier en mooier wordt. De combinatie die Ganna kiest om haar muziek te brengen is zeker geen allemansvriend, maar dat maakt haar niet minder mooi en intrigerend.