MOARRE – Even buiten Moarre duikt een ree op uit het graan. Schuchter staat ze in de berm met achter zich onbevreesd om zich heen kijkend haar kind die het gevaar nog niet ziet. Iedereen stopt om de moeder met haar nakomeling een veilige overtocht te bieden en al snel is het tafereel verdwenen in het hoge gras aan de overkant. Menselijkheid en mededogen. Zachtheid om ook een ander wezen veiligheid en voorrang te gunnen. Het is een landschap waarbij een kerktoren eigenlijk altijd tot het uitzicht behoord. Een landschap dat met enige fantasie je zo honderden jaren terug voert. Eén van die kerktorens is de Sint-Johanneskerk in Moarre. Moarre kent een lange geschiedenis. Het klooster naast het op een terp gevestigde dorp werd ooit in de brand gestoken door de watergeuzen. Het station herinnert nog aan de tijd dat Moarre met de trein verbonden was met Leeuwarden. Nu zijn het in de verte de sluizen van Lauwersoog en de moderne landbouwmachines die druk aan het graan oogsten zijn die je herinneren dat je in deze tijd leeft. Een boer verkoopt bloemkool, spitskool en rode kool voor een fijn prijsje in een standje aan de weg. De oude Sint-Johannes kerk maakte het allemaal mee. Gespaard door de watergeuzen biedt het nu een onderdak aan tal van culturele activiteiten, waaronder sessies met Friese muzikanten. Esther de Jong is deze dag met Esker van de Werken als gitarist te gast. Het is de tweede keer, want vorig jaar stond De Jong in dezelfde kerk als onderdeel van een tour langs oude Friese kerken met liedjes die ze speciaal hiervoor schreef. Het is een gebied om in te dwalen, net als het werk van De Jong, wiens mooiste liedje dan ook ‘Dwalen’ heet.
Esther de Jong is een vaste waarde in de Noordelijke popscene al voor ze afstudeerde aan de Academie voor Popcultuur in Leeuwarden. Aanvankelijk onder de noemer dagboekpop brengt ze haar prachtige vertellingen die in die jaren steevast gaan over haar eigen gevoelsleven, twijfels en hersenspinsels die ze op intrigerende wijze, vaak alleen met haar gitaar, onder woorden brengt. In die tijd verschijnt ook haar debuut EP ‘Meters Diep’, brengt ze samen met Zippora Tieman de EP ‘Dat het is’ en verschijnt de EP ‘Van Mij’. Ze duikt in verschillende gedaantes op. Als bandlid, maar ook in het project O’Kutjes en onder tussen ontving ze ook nog de Friese Popprijs. Met haar band komt eindelijk haar langverwachte debuutalbum ‘Even over leven’ in 2023 uit en twee jaar later het prachtige ‘Voeten in de aarde’ met de liedjes van die Tsjerketour. De afgelopen periode heeft De Jong samen met haar band zich weer aan het schrijven gezet en te proberen een nieuw geluid te vinden. Het mooist ben je echter als je jezelf bent en dus zijn de nieuwe liedjes die De Jong samen met Van de Werken in Moarre brengt weer echte onmiskenbare De Jong liedjes. Gelukkig maar, want ze zijn prachtig.
Voor het concert is het een kwestie van feeling krijgen voor de kerk. In een project met kunstenaars die iedere zaterdag in de kerk bidprentjes maken wordt hard gewerkt door kunstenares Lisette aan een grote tafel. Op het podium is de soundcheck bezig, waarbij het duo het even moeilijk heeft om te beseffen dat ze niet op een regulier podium staan, maar in een kerk. De meeste kerken zijn zo ontworpen dat ieder gefluisterd woord van de voorganger, helder in de oren van de gelovigen moet door klinken. Een kerk is een klankkast waar je mee moet werken. Uiteindelijk lukt dat. Als de Sint-Johannes kerk gevuld is, betreden beide het podium en neemt De Jong haar toehoorders nog even mee naar de Tsjerketour met ‘Wanswert’. Een prachtige schets van het dorp, klein en intiem verhalend, dan switcht het duo naar ouder werk met ‘Thuis’ en in dit trage en intense nummer kunnen we binnenkijken in het hoofd van de artieste. Het was duidelijk dat De Jong haar topvorm mee had genomen naar Moarre. Soms heb je dan ook nog een beetje geluk, als de klokken van de Sint-Johanneskerk het intro vormen van het prachtige ‘Nieuwe Zinnen’ valt dat fenomenaal samen in een nummer over een nieuw begin willen, dat mede dankzij de prima begeleiding van Van de Werken net iets meer tempo heeft. Dat trekt zich, in een goed opgebouwde set, door in het urgentere en stevigere ”t Spint’, waarbij vooral de zang van De Jong wat meer gewicht mee krijgt. Veel liedjes krijgen een mooie introductie. ‘Grijs’ is één van de nieuwe liedjes, gekomen uit het schrijf proces met de band waarin het vooraf gestelde doel was om positievere liedjes te schrijven, maar het blijft bij deze zangeres toch altijd een beetje grijs, in een fantastisch mooi nummer met een tekst om te koesteren en waarbij niet alleen de zang overtuigt, maar ook de tweede stem van de verkouden Van de Werken. Dan neemt het duo het helemaal eruit in het trage ‘Stil Blijven Liggen’, een heel intiem liedje over je verstoppen in bed en het gesproken ‘Hier en Nu’. Het nieuwe materiaal van De Jong is fantastisch blijkt met ‘Op dit Veld’ wat een werktitel is. Bedachtzaam en toch prangend met een boodschap. Het concert besluit met ‘Beter’. De Jong heeft bij de nieuwe nummers een goede blik in de spiegel geworpen en constateerde dat haar schouders toch wel heel hoog stonden figuurlijk, klaar om elke strijd aan te gaan. Dat mocht wel wat zachter, wat opener en dat verwoord ze tot slot in een indrukwekkend pleidooi voor medemenselijkheid in beter, met een slag van de kerkklok als teken van goedkeuring, voor de tweede keer perfect op tijd. Esther de Jong op haar best in Moarre en wat is ze dan impressionant goed met haar prachtige rauwe en poëtische teksten en de eigen manier waarop ze het brengt. Die nieuwe plaat gaat een must have worden en dit concert kan ze bijschrijven als een hoogtepunt.